Dichtstbijzijnde ster

Proxima Centauri

Proxima Centauri is de dichtstbijzijnde ster na de zon: 4,24 lichtjaar. Het is een kleine, koele rode dwerg, zo zwak dat je hem zonder telescoop niet ziet. Er draaien minstens twee planeten omheen, waarvan één in de leefbare zone.

Centaur4,24 lichtjaarrode dwerg
In het kort: Proxima is de derde ster van het stelsel Alpha Centauri. Het is het soort ster dat het meest voorkomt in de Melkweg.
Illustratie van de rode dwerg Proxima Centauri

Proxima is klein, koel en rood, maar wel onze naaste buur.

Op deze pagina

Ga direct naar een onderdeel

Feiten

Proxima Centauri in cijfers

Sterrenbeeld

Centaur (Centaurus)

Afstand

4,24 lichtjaar: de dichtstbijzijnde ster na de zon

Type

Rode dwerg

Doorsnede

Ongeveer 15 procent van de zon, iets groter dan Jupiter

Massa

Ongeveer 12 procent van de zon

Temperatuur

Ongeveer 2.800 °C

Planeten

Minstens twee bevestigd: Proxima b en Proxima d

Uitleg

Een kleine, zuinige ster

Proxima is een rode dwerg: een kleine ster, maar iets groter dan Jupiter. Hij is zo zuinig met zijn brandstof dat hij nog biljoenen jaren kan blijven schijnen, honderden keren langer dan de zon. Rode dwergen zijn de meest voorkomende sterren in de Melkweg: ongeveer drie op de vier sterren is er een. Toch zie je er met het blote oog geen enkele, omdat ze zo weinig licht geven.

Proxima is ook een flare-ster: soms laait hij plotseling op, met uitbarstingen die in een paar minuten veel feller zijn dan normaal.

Planeten

Een planeet in de leefbare zone

In 2016 maakte de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) bekend dat er een planeet om Proxima draait: Proxima b. Hij is ongeveer even zwaar als de aarde en draait in 11 dagen om zijn ster, in de leefbare zone: op een afstand waar het warm genoeg zou kunnen zijn voor vloeibaar water.

Of Proxima b echt leefbaar is, is onzeker. De planeet staat zo dicht bij zijn ster dat hij veel straling en uitbarstingen over zich heen krijgt. Misschien heeft hij daardoor zijn atmosfeer verloren. In 2022 werd nog een veel kleinere planeet gevonden, Proxima d.

Geschiedenis

Hoe Proxima werd gevonden

Proxima werd in 1915 ontdekt door de Schotse sterrenkundige Robert Innes, in Zuid-Afrika. Hij zag op foto’s een zwak sterretje dat op dezelfde manier langs de hemel schoof als Alpha Centauri. De naam Proxima komt uit het Latijn en betekent “de dichtstbijzijnde”.

Zelf kijken

Kun je Proxima zien?

Vanuit Nederland niet: hij staat ver aan de zuidelijke hemel, net als Alpha Centauri. Ook op het zuidelijk halfrond heb je een telescoop nodig, want Proxima is ongeveer honderd keer te zwak voor het blote oog. Hij staat ongeveer twee graden van Alpha Centauri, ruim vier keer de breedte van de volle maan.

Vragen

Veelgestelde vragen over Proxima Centauri

Is Proxima Centauri de dichtstbijzijnde ster?

Na de zon wel. De zon is ook een ster, en die staat natuurlijk veel dichterbij.

Kan er leven zijn op Proxima b?

Dat weet niemand. De planeet staat in de leefbare zone, maar krijgt veel straling van zijn onrustige ster. Toekomstige telescopen proberen te meten of er een atmosfeer is.

Hoe lang doet licht van Proxima over de reis naar ons?

Ongeveer 4 jaar en 3 maanden. Het licht dat je vandaag zou zien, vertrok dus ruim vier jaar geleden.

Bronnen

Bronnen en verder lezen

De uitleg op deze pagina is zelf geschreven in eenvoudige Nederlandse taal. Getallen zijn afgerond; waar onderzoekers het nog niet zeker weten, staat dat erbij. Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.