Dichtstbijzijnde sterrenstelsel

Alpha Centauri

Alpha Centauri is het dichtstbijzijnde stelsel van sterren: drie sterren op ongeveer 4,3 lichtjaar. Twee ervan lijken op de zon, de derde is de kleine rode dwerg Proxima Centauri. Vanuit Nederland zie je Alpha Centauri helaas nooit.

Centaur4,3 lichtjaardrie sterren
In het kort: Alpha Centauri A en B draaien in 80 jaar om elkaar heen. Proxima draait daar heel ver omheen. Dit is het doel van plannen voor de eerste reis naar een andere ster.
Illustratie van het drievoudige sterrenstelsel Alpha Centauri

Alpha Centauri A en B lijken met het blote oog één felle ster.

Feiten

Alpha Centauri in cijfers

Sterrenbeeld

Centaur (Centaurus)

Afstand

Ongeveer 4,37 lichtjaar (A en B), 4,24 lichtjaar (Proxima)

Aantal sterren

Drie: A, B en Proxima

Alpha Centauri A

Iets groter en zwaarder dan de zon, geel

Alpha Centauri B

Iets kleiner dan de zon, oranje

Omloop A en B

Ongeveer 80 jaar

Helderheid

A en B samen: de derde helderste ster aan de nachthemel

Uitleg

Drie sterren in één stelsel

Met het blote oog zie je Alpha Centauri als één felle ster. Een kleine telescoop splitst hem in twee: Alpha Centauri A, iets groter dan de zon, en Alpha Centauri B, iets kleiner en oranjer. Ze draaien in ongeveer 80 jaar om elkaar heen. Hun afstand tot elkaar wisselt tussen ongeveer de afstand zon–Saturnus en zon–Pluto.

Veel verder weg draait een derde ster: Proxima Centauri, een kleine rode dwerg. Proxima staat ongeveer 13.000 keer zo ver van A en B als de aarde van de zon, en doet honderdduizenden jaren over één rondje. Omdat hij net iets dichter bij ons staat, is Proxima de dichtstbijzijnde ster van allemaal.

Toekomst

Kunnen we erheen reizen?

4,3 lichtjaar klinkt dichtbij, maar het is ruim 40 biljoen kilometer. De snelste ruimtesonde die ooit het zonnestelsel verliet, Voyager 1, zou er meer dan 70.000 jaar over doen.

Het project Breakthrough Starshot onderzoekt een ander idee: duizenden piepkleine sondes van een paar gram, met een zeil dat door sterke lasers vanaf de aarde wordt voortgeduwd. Zo zouden ze een vijfde van de lichtsnelheid kunnen halen en er in ongeveer twintig jaar zijn. Dat is voorlopig nog een idee: de techniek bestaat nog niet.

Zelf kijken

Alleen te zien vanaf het zuiden

Alpha Centauri staat ver aan de zuidelijke hemel. Vanuit Nederland komt hij nooit boven de horizon, en ook in Zuid-Europa niet. Je moet ongeveer tot onder Noord-Afrika of de Canarische Eilanden reizen om hem te zien. In Australië en Zuid-Amerika staat hij hoog aan de hemel. Daar wijzen Alpha en Beta Centauri samen naar het bekende Zuiderkruis.

Zelf kijken

En vanuit Nederland?

De dichtstbijzijnde ster die je vanuit Nederland met het blote oog ziet, is Sirius, op 8,6 lichtjaar. Wil je Alpha Centauri zien, dan heb je een vakantie op het zuidelijk halfrond nodig, of een sterrenkaart-app die laat zien waar hij onder je voeten staat.

Vragen

Veelgestelde vragen over Alpha Centauri

Is Alpha Centauri de dichtstbijzijnde ster?

Het stelsel wel. De dichtstbijzijnde losse ster is Proxima Centauri, de kleinste van de drie, op 4,24 lichtjaar.

Zijn er planeten bij Alpha Centauri?

Bij Proxima Centauri zijn planeten gevonden. Bij A en B is nog geen planeet zeker bevestigd. De ruimtetelescoop James Webb zag in 2025 een mogelijke reuzenplaneet bij Alpha Centauri A, maar die moet nog worden bevestigd.

Zou je Alpha Centauri zien als een tweede zon, als je er dichtbij was?

Vanaf een planeet bij Alpha Centauri A zou B een heel felle ster zijn, soms zo fel als honderden volle manen. Onze zon zou daar een gewone heldere ster zijn in het sterrenbeeld Cassiopeia.

Bronnen

Bronnen en verder lezen

De uitleg op deze pagina is zelf geschreven in eenvoudige Nederlandse taal. Getallen zijn afgerond; waar onderzoekers het nog niet zeker weten, staat dat erbij. Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.