Barnards ster is de dichtstbijzijnde losse ster na het stelsel Alpha Centauri, op 6 lichtjaar. Het is een kleine rode dwerg die sneller langs de hemel schuift dan elke andere ster. In 2025 werd bevestigd dat er vier kleine planeten omheen draaien.
Slangendrager6 lichtjaarrode dwerg
In het kort: Barnards ster schuift elke eeuw ongeveer een halve maandiameter over de hemel. Over 10.000 jaar staat hij nog dichter bij ons dan nu.
Ongeveer 10 boogseconden per jaar: de snelste van alle sterren
Leeftijd
Waarschijnlijk 7 tot 12 miljard jaar
Planeten
Vier kleine, rotsachtige planeten (bevestigd in 2025)
Uitleg
De snelste ster aan de hemel
Sterren lijken stil te staan, maar ze bewegen allemaal door de ruimte. Omdat ze zo ver weg staan, merk je daar in een mensenleven bijna niets van. Barnards ster is de uitzondering. Hij verschuift elk jaar ongeveer 10 boogseconden. In 180 jaar is dat een afstand zo groot als de volle maan.
Dat komt doordat hij dichtbij staat én snel beweegt: ongeveer 140 kilometer per seconde ten opzichte van de zon. Hij komt bovendien naar ons toe. Rond het jaar 11.800 staat hij het dichtst bij: ongeveer 3,8 lichtjaar, dichter dan Proxima Centauri nu.
De ster is genoemd naar de Amerikaanse sterrenkundige E.E. Barnard, die die snelle beweging in 1916 ontdekte.
Planeten
Vier kleine planeten
Er is lang gezocht naar planeten rond Barnards ster. Al in de jaren zestig meende de Nederlands-Amerikaanse sterrenkundige Peter van de Kamp planeten te hebben gevonden, maar die bleken later een meetfout van zijn telescoop. In 2024 werd een eerste kleine planeet gevonden. In maart 2025 bevestigde een team met een andere telescoop dat er vier planeten zijn. Ze zijn kleiner dan de aarde: tussen ongeveer een vijfde en een derde van de massa van de aarde.
Ze draaien heel dicht om de ster, in 2 tot 7 dagen. Daardoor zijn ze veel te heet voor vloeibaar water. Het zijn wel de kleinste planeten die ooit met deze meetmethode zijn gevonden.
Uitleg
Een oude ster
Barnards ster is ongeveer twee keer zo oud als de zon, misschien wel 10 miljard jaar. Hij is rustiger dan de jonge rode dwerg Proxima Centauri, maar ook hij kan soms opflakkeren. Als rode dwerg brandt hij nog heel lang door: veel langer dan het heelal nu oud is.
Zelf kijken
Kun je Barnards ster zien?
Niet met het blote oog: hij is ongeveer vijftig keer te zwak. Met een flinke verrekijker of kleine telescoop en een goede sterrenkaart is hij wel te vinden, in de zomer laag in het zuiden, in het sterrenbeeld Slangendrager. Fotografeer je dezelfde plek een paar jaar achter elkaar, dan kun je zelf zien dat hij verschoven is.
Vragen
Veelgestelde vragen over Barnards ster
Is Barnards ster de dichtstbijzijnde ster?
Nee. Proxima Centauri en Alpha Centauri A en B staan dichterbij. Barnards ster is wel de dichtstbijzijnde losse ster, zonder partners.
Kan er leven zijn op de planeten van Barnards ster?
Waarschijnlijk niet. Ze draaien zo dicht om de ster dat ze veel te heet zijn voor vloeibaar water.
Waarom duurde het zo lang om de planeten te vinden?
Omdat ze zo klein zijn. Ze laten de ster maar een heel klein beetje heen en weer wiebelen. Pas met de nieuwste meetinstrumenten werd dat wiebelen zeker.
De uitleg op deze pagina is zelf geschreven in eenvoudige Nederlandse taal. Getallen zijn afgerond; waar onderzoekers het nog niet zeker weten, staat dat erbij. Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.