Vega
Vega is de felle blauwwitte ster die in de zomer bijna recht boven je hoofd staat. Hij staat op 25 lichtjaar, draait razendsnel om zijn as en was de eerste ster die ooit werd gefotografeerd. Over 12.000 jaar wordt Vega de poolster.
Vega is de felle blauwwitte ster die in de zomer bijna recht boven je hoofd staat. Hij staat op 25 lichtjaar, draait razendsnel om zijn as en was de eerste ster die ooit werd gefotografeerd. Over 12.000 jaar wordt Vega de poolster.
Vega is de helderste ster van de Zomerdriehoek.
Op deze pagina
Feiten
Lier (Lyra)
25 lichtjaar
Witte hoofdreeksster
Ongeveer 2 keer de zon
Ongeveer 40 keer de zon
Ongeveer 9.300 °C
Eén keer om zijn as in ongeveer 12,5 uur
Uitleg
De zon draait in ongeveer 25 dagen om haar as. Vega doet dat in ongeveer 12,5 uur. Door die snelle draaiing is Vega aan de evenaar uitgerekt: hij is daar duidelijk breder dan van pool tot pool. De polen zijn daardoor heter en feller dan de evenaar.
Bovendien kijken we vanaf de aarde bijna recht op een van zijn polen. Daardoor lijkt Vega vanaf hier iets feller dan hij gemiddeld werkelijk is.
Geschiedenis
In juli 1850 maakten sterrenkundigen van de Harvard-sterrenwacht in Amerika de allereerste foto van een ster: Vega. Ruim twintig jaar later, in 1872, werd Vega ook de eerste ster waarvan het spectrum werd gefotografeerd: het licht uiteengerafeld in kleuren. Uit zo’n spectrum lees je af waar een ster van gemaakt is en hoe heet hij is.
Vega werd lang gebruikt als ijkpunt voor helderheid. Op de schaal van sterrenkundigen heeft Vega ongeveer magnitude nul. Feller is negatief, zwakker positief.
Ontdekking
In 1983 zag de infraroodsatelliet IRAS dat Vega meer warmtestraling uitzendt dan verwacht. Die extra warmte komt van een grote schijf van stof en puin rondom de ster. Het lijkt op de gordels van brokstukken in ons eigen zonnestelsel, zoals de Kuipergordel. Of er ook planeten om Vega draaien, is nog niet zeker.
Zelf kijken
In de zomer en het begin van de herfst staat Vega ’s avonds bijna recht boven je hoofd. Het is dan veruit de helderste ster in die buurt, met een blauwwitte glans. Samen met Deneb in de Zwaan en Altair in de Arend vormt Vega de Zomerdriehoek.
In het grootste deel van Nederland gaat Vega nooit helemaal onder. In de winter staat hij laag in het noorden, vaak nog net boven de horizon in de vroege avond of ochtend.
Vragen
Ja, over ongeveer 12.000 jaar. Door de wiebelende aardas wijst de as dan in de buurt van Vega. Vega staat dan wel een paar graden van de pool af.
Ja, ongeveer 9.300 °C aan het oppervlak, bijna twee keer zo heet als de zon. Daarom is hij blauwwit.
Een grote driehoek van drie heldere sterren: Vega, Deneb en Altair. Het is geen officieel sterrenbeeld, maar een handig hulpmiddel om de zomerhemel te leren kennen.
Bronnen
Uitleg over soorten sterren en hun eigenschappen.
Afstandsmetingen van sterren.
De uitleg op deze pagina is zelf geschreven in eenvoudige Nederlandse taal. Getallen zijn afgerond; waar onderzoekers het nog niet zeker weten, staat dat erbij. Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.