Blauwe superreus

Rigel

Rigel is de felle blauwwitte voet van Orion. Het is een blauwe superreus die tienduizenden keren meer licht geeft dan de zon. Dat hij er voor ons “maar” als heldere ster uitziet, komt doordat hij ongeveer 860 lichtjaar ver weg staat.

Orionongeveer 860 lichtjaarblauwwit
In het kort: Rigel is een van de lichtsterkste sterren die je met het blote oog ziet. Hij is jong, heet en zwaar, en eindigt over een paar miljoen jaar als supernova.
Illustratie van de blauwe superreus Rigel

Rigel is heet en blauwwit, het tegenovergestelde van de oranje Betelgeuze in hetzelfde sterrenbeeld.

Op deze pagina

Ga direct naar een onderdeel

Feiten

Rigel in cijfers

Sterrenbeeld

Orion, rechtervoet (gezien vanaf de aarde)

Afstand

Ongeveer 860 lichtjaar

Type

Blauwe superreus

Lichtkracht

Ongeveer 100.000 keer de zon

Massa

Ongeveer 20 keer de zon

Temperatuur

Ongeveer 12.000 °C

Helderheid

Meestal de helderste ster van Orion

Uitleg

Een lichtbaken in de verte

Rigel zendt ongeveer 100.000 keer zoveel licht uit als de zon. Zou Rigel op de afstand van Sirius staan, dan zou hij feller zijn dan de halve maan en schaduwen werpen. Nu staat hij honderd keer verder weg dan Sirius, en zien we hem als gewone heldere ster.

Zo’n enorme lichtkracht heeft een prijs. Hoe zwaarder een ster, hoe sneller hij zijn brandstof verbruikt. Rigel is pas ongeveer 8 miljoen jaar oud en is al begonnen aan de laatste fasen van zijn leven. Waarschijnlijk eindigt ook hij als supernova.

Vergelijken

Rigel en Betelgeuze: twee uitersten

In hetzelfde sterrenbeeld staan twee sterren die het hele verhaal van zware sterren vertellen. Betelgeuze is een opgeblazen, koele, oranje superreus. Rigel is een hete, blauwwitte superreus. Het kleurverschil komt door de temperatuur aan het oppervlak: Rigel is ruim drie keer zo heet.

Ze staan niet bij elkaar in de ruimte. Betelgeuze staat op ongeveer 550 lichtjaar, Rigel op ongeveer 860. Vanaf de aarde lijken ze samen een figuur te vormen, maar dat is toeval. Dat geldt voor de meeste sterrenbeelden.

Uitleg

Meer dan één ster

Rigel is niet alleen. Met een flinke telescoop zie je vlak naast hem een veel zwakkere ster, Rigel B. Die bestaat zelf weer uit meerdere sterren die dicht om elkaar heen draaien. Rigel is dus een meervoudig stelsel, zoals veel zware sterren.

Zelf kijken

Zo vind je Rigel

Zoek in de winter de drie sterren van de gordel van Orion, ’s avonds in het zuiden. Rechtsonder de gordel staat Rigel: fel en blauwwit. Linksboven staat de oranje Betelgeuze. Kijk eens heen en weer tussen die twee: het kleurverschil is met het blote oog goed te zien.

Rigel B vraagt een telescoop van minstens 10 centimeter en een rustige nacht, omdat het felle licht van Rigel de kleine begeleider overstraalt.

Vragen

Veelgestelde vragen over Rigel

Waarom heet de ster Rigel?

De naam komt uit het Arabisch en betekent “voet”: de voet van de reus, zoals Orion vroeger werd genoemd.

Is Rigel feller dan Betelgeuze?

Meestal wel, vanaf de aarde gezien. Betelgeuze schommelt in helderheid en is soms bijna even fel.

Wordt Rigel een zwart gat?

Dat is niet zeker. Waarschijnlijk eindigt Rigel als supernova en blijft er een neutronenster over. Of het een zwart gat wordt, hangt af van hoeveel massa er aan het eind nog over is.

Hoe oud is Rigel?

Ongeveer 8 miljoen jaar. Dat is jong: de zon is 4,6 miljard jaar oud. Zware sterren leven veel korter.

Bronnen

Bronnen en verder lezen

NASA – Stars

Uitleg over blauwe superreuzen en het leven van zware sterren.

De uitleg op deze pagina is zelf geschreven in eenvoudige Nederlandse taal. Getallen zijn afgerond; waar onderzoekers het nog niet zeker weten, staat dat erbij. Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.