Rigel
Rigel is de felle blauwwitte voet van Orion. Het is een blauwe superreus die tienduizenden keren meer licht geeft dan de zon. Dat hij er voor ons “maar” als heldere ster uitziet, komt doordat hij ongeveer 860 lichtjaar ver weg staat.
Rigel is de felle blauwwitte voet van Orion. Het is een blauwe superreus die tienduizenden keren meer licht geeft dan de zon. Dat hij er voor ons “maar” als heldere ster uitziet, komt doordat hij ongeveer 860 lichtjaar ver weg staat.
Rigel is heet en blauwwit, het tegenovergestelde van de oranje Betelgeuze in hetzelfde sterrenbeeld.
Op deze pagina
Feiten
Orion, rechtervoet (gezien vanaf de aarde)
Ongeveer 860 lichtjaar
Blauwe superreus
Ongeveer 100.000 keer de zon
Ongeveer 20 keer de zon
Ongeveer 12.000 °C
Meestal de helderste ster van Orion
Uitleg
Rigel zendt ongeveer 100.000 keer zoveel licht uit als de zon. Zou Rigel op de afstand van Sirius staan, dan zou hij feller zijn dan de halve maan en schaduwen werpen. Nu staat hij honderd keer verder weg dan Sirius, en zien we hem als gewone heldere ster.
Zo’n enorme lichtkracht heeft een prijs. Hoe zwaarder een ster, hoe sneller hij zijn brandstof verbruikt. Rigel is pas ongeveer 8 miljoen jaar oud en is al begonnen aan de laatste fasen van zijn leven. Waarschijnlijk eindigt ook hij als supernova.
Vergelijken
In hetzelfde sterrenbeeld staan twee sterren die het hele verhaal van zware sterren vertellen. Betelgeuze is een opgeblazen, koele, oranje superreus. Rigel is een hete, blauwwitte superreus. Het kleurverschil komt door de temperatuur aan het oppervlak: Rigel is ruim drie keer zo heet.
Ze staan niet bij elkaar in de ruimte. Betelgeuze staat op ongeveer 550 lichtjaar, Rigel op ongeveer 860. Vanaf de aarde lijken ze samen een figuur te vormen, maar dat is toeval. Dat geldt voor de meeste sterrenbeelden.
Uitleg
Rigel is niet alleen. Met een flinke telescoop zie je vlak naast hem een veel zwakkere ster, Rigel B. Die bestaat zelf weer uit meerdere sterren die dicht om elkaar heen draaien. Rigel is dus een meervoudig stelsel, zoals veel zware sterren.
Zelf kijken
Zoek in de winter de drie sterren van de gordel van Orion, ’s avonds in het zuiden. Rechtsonder de gordel staat Rigel: fel en blauwwit. Linksboven staat de oranje Betelgeuze. Kijk eens heen en weer tussen die twee: het kleurverschil is met het blote oog goed te zien.
Rigel B vraagt een telescoop van minstens 10 centimeter en een rustige nacht, omdat het felle licht van Rigel de kleine begeleider overstraalt.
Vragen
De naam komt uit het Arabisch en betekent “voet”: de voet van de reus, zoals Orion vroeger werd genoemd.
Meestal wel, vanaf de aarde gezien. Betelgeuze schommelt in helderheid en is soms bijna even fel.
Dat is niet zeker. Waarschijnlijk eindigt Rigel als supernova en blijft er een neutronenster over. Of het een zwart gat wordt, hangt af van hoeveel massa er aan het eind nog over is.
Ongeveer 8 miljoen jaar. Dat is jong: de zon is 4,6 miljard jaar oud. Zware sterren leven veel korter.
Bronnen
Uitleg over blauwe superreuzen en het leven van zware sterren.
Afstandsmetingen van sterren.
De uitleg op deze pagina is zelf geschreven in eenvoudige Nederlandse taal. Getallen zijn afgerond; waar onderzoekers het nog niet zeker weten, staat dat erbij. Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.