Grote uitbreiding

Maanbibliotheek

Deze pagina brengt manen samen als echte bibliotheek. Eerst zie je het totaalbeeld, daarna de bekendste manen, en daarna de lange lijsten per planeet en dwergplaneet.

Belangrijk: tellingen van manen kunnen veranderen. Daarom laten we hier niet alleen de korte publieksversie zien, maar ook de lange werklijsten die onderzoekers gebruiken.
Illustratie van meerdere maan-families rond verschillende planeten.

Een maan is niet altijd een rustige grijze bol. Er zijn manen met ijs, vulkanen, oceanen, een atmosfeer of juist een grillige aardappelvorm.

Voor de doelgroep: deze pagina houdt moeilijke woorden zoveel mogelijk klein en laat tegelijk zien waar onderzoekers voorzichtig moeten blijven.

Voor screenreaders

Luisterroute op deze pagina

Je krijgt hier eerst de tellingen, daarna bekende manen, daarna de volledige lijsten. Zo hoef je niet meteen in een lange wolk met namen te landen.

Snelle cijfers

Hoeveel manen nemen we hier mee?

Deze cijfers volgen de gewone publieksuitleg van NASA voor de grote planeten en voegen Pluto als bonus toe. Bij Uranus vermelden we later ook de extra JPL-werkaanduiding.

Mercurius
0

Geen natuurlijke maan.

Venus
0

Geen natuurlijke maan.

Aarde
1

Onze Maan.

Mars
2

Phobos en Deimos.

Jupiter
95

Officieel erkende manen.

Saturnus
274

Bevestigde manen.

Uranus
28

Op NASA-pagina's 28 bekende manen.

Neptunus
16

Bekende manen.

Pluto
5

Bonus: dwergplaneet met vijf manen.

Waarom Uranus extra uitleg krijgt: op de gewone NASA-pagina staat Uranus op 28 bekende manen. In de actuele JPL-satelliettabel staat ook een extra werkaanduiding, S2025_U1. Daarom laten we beide versies zien in plaats van te doen alsof er geen verschil is.

Begin met de bekendste

Manen die bijna iedereen eerst zou moeten leren kennen

Deze namen zijn handig als eerste houvast. Ze maken het onderwerp groter en echter dan alleen onze eigen Maan.

Onze Maan

De maan van de aarde is dichtbij, helder en een perfect beginpunt voor kraters, fasen en getijden.

Phobos

Phobos is de grootste maan van Mars en draait zo dicht langs de planeet dat hij op lange termijn uit elkaar kan vallen of neerstorten.

Deimos

Deimos is de kleinere Marsmaan en ziet eruit als een donker, onregelmatig ruimterotsje.

Io

Io is de vulkanisch actiefste wereld in het zonnestelsel.

Europa

Europa is een ijzige Jupitermaan met sterke aanwijzingen voor een zoute oceaan onder het ijs.

Ganymedes

Ganymedes is de grootste maan van het zonnestelsel.

Callisto

Callisto laat zien hoe zwaar bekraterd een oude maan kan zijn.

Titan

Titan heeft een dikke atmosfeer en meren van methaan en ethaan.

Enceladus

Enceladus is klein, maar beroemd door zijn ondergrondse oceaan en waterpluimen.

Triton

Triton draait tegengesteld aan Neptunus en is waarschijnlijk een ingevangen wereld.

Miranda

Miranda ziet eruit alsof zijn oppervlak uit losse stukken weer aan elkaar is gezet.

Wat manen ons leren

Manen vertellen verhalen over botsingen, invangen, ijs, oceanen, vulkanen en zwaartekracht. Door ze te vergelijken snap je beter dat een planeetstelsel nooit uit maar één soort wereld bestaat.

Wat we bewust niet doen

We doen hier niet alsof elke maan even goed bekend is. Grote manen hebben vaak echte pagina's en beelden. Veel kleine manen kennen we vooral uit banen, lichtpunten en namen in tabellen.

Volledige lijsten

Alle manen die we hier nu meenemen

Aarde — 1 maan

Moon.

Mars — 2 manen

Phobos, Deimos.

Jupiter — 95 officieel erkende manen

Io, Europa, Ganymede, Callisto, Amalthea, Thebe, Adrastea, Metis, Himalia, Elara, Pasiphae, Sinope, Lysithea, Carme, Ananke, Leda, Callirrhoe, Themisto, Megaclite, Taygete, Chaldene, Harpalyke, Kalyke, Iocaste, Erinome, Isonoe, Praxidike, Autonoe, Thyone, Hermippe, Aitne, Eurydome, Euanthe, Euporie, Orthosie, Sponde, Kale, Pasithee, Hegemone, Mneme, Aoede, Thelxinoe, Arche, Kallichore, Helike, Carpo, Eukelade, Cyllene, Kore, Herse, S2010_J_1, S2010_J_2, Dia, S2016_J_1, S2003_J_18, S2011_J_2, Eirene, Philophrosyne, S2017_J_1, Eupheme, S2003_J_19, Valetudo, S2017_J_2, S2017_J_3, Pandia, S2017_J_5, S2017_J_6, S2017_J_7, S2017_J_8, S2017_J_9, Ersa, S2011_J_1, S2003_J_2, S2003_J_4, S2003_J_9, S2003_J_10, S2003_J_12, S2003_J_16, S2003_J_23, S2003_J_24, S2011_J_3, S2018_J_2, S2018_J_3, S2021_J_1, S2021_J_2, S2021_J_3, S2021_J_4, S2021_J_5, S2021_J_6, S2016_J_3, S2016_J_4, S2018_J_4, S2022_J_1, S2022_J_2, S2022_J_3, S2017_J_10, S2017_J_11.

Saturnus — grote en binnenste manen

Mimas, Enceladus, Tethys, Dione, Rhea, Titan, Hyperion, Iapetus, Methone, Helene, Telesto, Calypso, Polydeuces, Phoebe, Janus, Epimetheus, Atlas, Prometheus, Pandora, Pan, Pallene, Anthe, Aegaeon, Daphnis.

Saturnus — benoemde onregelmatige manen en andere erkende namen

Ymir, Paaliaq, Tarvos, Ijiraq, Suttungr, Kiviuq, Mundilfari, Albiorix, Skadi, Erriapus, Siarnaq, Thrymr, Narvi, Aegir, Bebhionn, Bergelmir, Bestla, Farbauti, Fenrir, Fornjot, Hati, Hyrrokkin, Kari, Loge, Skoll, Surtur, Jarnsaxa, Greip, Tarqeq, Gridr, Angrboda, Skrymir, Gerd, S2004_S26, Eggther, S2004_S29, Beli, Gunnlod, Thiazzi, S2004_S34, Alvaldi, Geirrod.

Saturnus — voorlopige aanduidingen uit de oudere JPL-werklijst

S2004_S31, S2004_S24, S2004_S28, S2004_S21, S2004_S36, S2004_S37, S2004_S39, S2004_S07, S2004_S12, S2004_S13, S2004_S17, S2006_S01, S2006_S03, S2007_S02, S2007_S03, S2019_S01, S2019_S02, S2019_S03, S2020_S01, S2020_S02, S2004_S40, S2006_S09, S2007_S05, S2020_S03, S2019_S04, S2004_S41, S2020_S04, S2020_S05, S2007_S06, S2004_S42, S2006_S10, S2019_S05, S2004_S43, S2004_S44, S2004_S45, S2006_S11, S2006_S12, S2019_S06, S2006_S13, S2019_S07, S2019_S08, S2019_S09, S2004_S46, S2019_S10, S2004_S47, S2019_S11, S2006_S14, S2019_S12, S2020_S06, S2019_S13, S2005_S04, S2007_S07, S2007_S08, S2020_S07, S2019_S14, S2019_S15, S2005_S05, S2006_S15, S2006_S16, S2006_S17, S2004_S48, S2020_S08, S2004_S49, S2004_S50, S2006_S18, S2019_S16, S2019_S17, S2019_S18, S2019_S19, S2019_S20, S2006_S19, S2004_S51, S2020_S09, S2004_S52, S2007_S09, S2004_S53, S2020_S10, S2019_S21, S2006_S20.

Saturnus — voorlopige aanduidingen uit de uitbreidingen van 2025

S2004_S54, S2004_S55, S2004_S56, S2004_S57, S2004_S58, S2004_S59, S2004_S60, S2004_S61, S2005_S06, S2005_S07, S2006_S21, S2006_S22, S2006_S23, S2006_S24, S2006_S25, S2006_S26, S2006_S27, S2006_S28, S2006_S29, S2007_S10, S2007_S11, S2019_S22, S2019_S23, S2019_S24, S2019_S25, S2019_S26, S2019_S27, S2019_S28, S2019_S29, S2019_S30, S2019_S31, S2019_S32, S2019_S33, S2019_S34, S2019_S35, S2019_S36, S2019_S37, S2019_S38, S2019_S39, S2019_S40, S2019_S41, S2019_S42, S2019_S43, S2019_S44, S2020_S11, S2020_S12, S2020_S13, S2020_S14, S2020_S15, S2020_S16, S2020_S17, S2020_S18, S2020_S19, S2020_S20, S2020_S21, S2020_S22, S2020_S23, S2020_S24, S2020_S25, S2020_S26, S2020_S27, S2020_S28, S2020_S29, S2020_S30, S2020_S31, S2020_S32, S2020_S33, S2020_S34, S2020_S35, S2020_S36, S2020_S37, S2020_S38, S2020_S39, S2020_S40, S2020_S41, S2020_S42, S2020_S43, S2020_S44, S2023_S01, S2023_S02, S2023_S03, S2023_S04, S2023_S05, S2023_S06, S2023_S07, S2023_S08, S2023_S09, S2023_S10, S2023_S11, S2023_S12, S2023_S13, S2023_S14, S2023_S15, S2023_S16, S2023_S17, S2023_S18, S2023_S19, S2023_S20, S2023_S21, S2023_S22, S2023_S23, S2023_S24, S2023_S25, S2023_S26, S2023_S27, S2023_S28, S2023_S29, S2023_S30, S2023_S31, S2023_S32, S2023_S33, S2023_S34, S2023_S35, S2023_S36, S2023_S37, S2023_S38, S2023_S39, S2023_S40, S2023_S41, S2023_S42, S2023_S43, S2023_S44, S2023_S45, S2023_S46, S2023_S47, S2023_S48, S2023_S49, S2023_S50.

Uranus — de 28 bekende manen op de gewone NASA-pagina

Ariel, Umbriel, Titania, Oberon, Miranda, Cordelia, Ophelia, Bianca, Cressida, Desdemona, Juliet, Portia, Rosalind, Belinda, Puck, Caliban, Sycorax, Prospero, Setebos, Stephano, Trinculo, Ferdinand, Francisco, Margaret, Perdita, Mab, Cupid, S2023_U1.

Uranus — actuele JPL-werklijst met extra aanduiding S2025_U1

Ariel, Umbriel, Titania, Oberon, Miranda, Cordelia, Ophelia, Bianca, Cressida, Desdemona, Juliet, Portia, Rosalind, Belinda, Puck, Caliban, Sycorax, Prospero, Setebos, Stephano, Trinculo, Ferdinand, Francisco, Margaret, Perdita, Mab, Cupid, S2025_U1, S2023_U1.

Neptunus — 16 bekende manen

Triton, Naiad, Thalassa, Despina, Galatea, Larissa, Proteus, Hippocamp, Nereid, Halimede, Psamathe, Sao, Laomedeia, Neso, S2002_N5, S2021_N1.

Pluto — bonus: 5 manen van de dwergplaneet

Charon, Nix, Hydra, Kerberos, Styx.

Zo lees je de lange lijsten

Grote en beroemde manen hebben vaak gewone namen. Kleinere en nieuwere objecten dragen soms nog een voorlopige code, zoals S2023_S50 of S2022_J1. Dat betekent niet dat ze onzin zijn, maar dat de naamgeving of verwerking nog in ontwikkeling kan zijn.

Wat later nog verder kan groeien

Deze bibliotheek kan later worden uitgebreid met losse pagina's voor Europa, Titan, Enceladus, Ganymedes, Io, Triton en Miranda. Daarmee wordt de maanfamilie nog rijker en duidelijker voor de doelgroep.

Heeft elke planeet manen?

Nee. Mercurius en Venus hebben geen natuurlijke maan. Andere grote planeten wel.

Waarom staan er soms codes in plaats van namen?

Omdat niet elke pas bevestigde maan meteen een gewone naam krijgt. Wetenschappelijke lijsten gebruiken dan eerst een voorlopige aanduiding.

Waarom nemen jullie Pluto ook mee?

Pluto is een dwergplaneet, maar veel bezoekers zoeken zijn manen toch mee in een ruimtebibliotheek. Daarom staat Pluto hier als bonus bij.

Ook als beeldkaart

De maanbibliotheek heeft nu ook een beeldlaag: eerst de families, daarna de bekende grote manen, en daarna pas de lange werklijsten met alle namen.

Illustratie van maanfamilies en veel kleine maanpunten in een bibliotheekstrook.

Zo krijgt de gewone ingang dezelfde rust als de screenreader-route, maar dan in beeld.